الشيخ السبحاني
79
قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)
آرى دانشمندان زمينشناس براى زمين دورههايى قائل شده و مانند آن را براى ساير سيارات و خورشيد شمردهاند و در شمارهء طبقات و سنّ پيدايش آنها اختلاف دارند ، ولى ان چه بديهى و مسلم است و قرآن و علم آن را تأييد مىكند ، اين است كه آسمانها و زمين دورههايى داشته و پس از طىّ دورههايى به اين صورت درآمدهاند . اكنون ما نظر دانشمندان زمينشناس را به اجمال در اين جا مىآوريم : به عقيدهء آنان زمين مدتها به صورت تودهء گازى جزو خورشيد بوده آنگاه از خورشيد جدا گرديد و به حركت دور خورشيد و دور خود ادامه داد و بر اثر جدا شدن از خورشيد كمكم سرد شد و قشرى از مواد جامد اطراف هستهء گداختهء آن را پوشانيد كه به آن پوستهء جامد ، « زمين » گفته مىشود . زير پوستهء زمين ، طبقهء ضخيمترى از مواد سنگين وجود دارد ، اين طبقهء گداخته ، سنگينترى از طبقهء قشرى است و مواد گداختهاى كه از كوههاى آتشفشان خارج مىشود از جنس همين طبقه است . قسمت درونى زمين بيشتر از فلزات سنگين ، مانند آهن و نيكل است ، اين قسمت ، سنگينترين قسمتهاى زمين را تشكيل مىدهد . اين طبقات كه به طور اجمال بيان شد ، محصول مرور ساليان درازى است كه از حساب دقيق بشر بيرون است و بديهى است كه هرگز در يك لحظه ، يك روز و دو روز صورت نپذيرفته است . دانشمندان توانستهاند ، عمر طبقات رسوبى زمين را كه در آنها آثار موجودات زنده به خوبى محفوظ مانده است با مقياسهاى صحيح معين كنند و آن را به چهار دوران تقسيم مىكنند و هر يك از دورانها را نيز به